Кумашка


Новости


Çул хĕрринчи ват Юман
11.01.2021 18:31

 

 

 

Астăватăп ача чухнехи кунсене,

 

Инçетрен килнĕ чух ывăнса çитнине.

 

Çак юман айĕнче, симĕс курăк çинче

 

Тем пекех килленсе, савăнса каннине.

 

 

 

Çул çÿрен çынсене çил-тăман аснă чух

 

Çул кăтартнă маяк - ват юман.

 

Çуллахи шăрăхра тарласа пиçнĕ чух

 

Сулхăнпе киллентернĕ ялан.

 

 

 

Эх, юманăм, юман, эс пире каçарсам,

 

Айван пуçлă çынсемшĕн каçар!

 

Сиен кÿчĕç сана удобрени тăкса:

 

Тымарсем çунса кайрĕç – эс лартăн хăрса…

 

 

 

Анат ял, Тури ял – Кăмаша ялĕсем,

 

Икĕ ял хушшинче – ват юман.

 

Çак мăнаçлă юман икĕ ял халăхне

 

Шанчăк панă, авалтан хÿтĕленĕ.

 

 

 

Анат ял шкулĕнчи спортменсем час-часах

 

Сан пата йĕлтĕрпе ыткăнса,

 

Сывлăхне çирĕплетнĕ, ĕмĕтне пурнăçланă,

 

Çĕнтерÿ чапĕпе хастарланнă.

 

 

 

Çак асамлă Юман кашни çын асĕнче,

 

Манăçа тухас çук нихăçан.

 

 

 

 

 

Волкова Александра (Томли Санёк),

 

                                     Тури Кăмаша ялĕ

 

                                                   (Хăçан çырни паллă мар)

 

 
ШАНЧĂКА ÇУХАТМАСТПĂР-ХА
09.01.2021 13:15

 

 

Çĕнтерÿçĕсем парне илчĕç

2003-мĕш çула ЧР Президенчĕ Н.В.Федоров «Çемье çулталăкĕ» тесе палăртрĕ, вăлах сывлăха спорт вăййисемпе çирĕплетме чĕнчĕ. Çавăнпа та эпĕ ял пухăвĕнче пурне те йĕлтĕр сырса Чăрăшлă уйне тухма сĕнтĕм. Çăварни уявĕ пулнă май вăйăсем хыççăн çуллă икерчĕ çисе, чей ĕçсе савăнăпăр терĕм…

Ял хĕрринчи Лĕпĕнь çырми хĕррине çын йышлăн пуçтарăнчĕ, хăш-пĕри икерчĕ пĕçерсе килнĕ, эпĕ те виçĕ термос вĕри чей йăтсах пытăм. Йĕлтĕр йĕрне пускил ачисемпе малтанах чупса пусарса хатĕрлерĕмĕр. Спортсменсене пилĕк ушкăна пайларăмăр.

Шкул ачисенчен Олеся Уфилина, хĕрарăмсенчен ялти фельдшер Лариса Терентьева, арçынсенчен Николай Толстов, ветерансенчен Николай Адер (Тувалкин) мала тухрĕç. 70 çултан иртнĕ пенсионер Михаил Толстов вăй питти арçынсене хыçа хăварса иккĕмĕш вырăн йышăнчĕ. Вĕсене çак ялта çуралса ÿснĕ Николай Адер предприниматель парнесемпе чысларĕ.

Çăварни эрнин юлашки кунĕнче ирттернĕ ăмăрту пурне те килĕшрĕ. Юр ирĕлсе пĕтиччен йĕлтĕрçĕсен эстафетине йĕркелесшĕн.

Ялти пурнăç çăмăлах мар пулин те кулянса алă усса лармастпăр-ха. Пуш уйăхĕн 8-мĕшĕнче акă çамрăк хĕрачасем «Айтăр-ха, хĕрсем» конкурс ирттерсе савăнтарчĕç. Унчен малтан ялти яшкĕрĕмпе вăй питти арçынсем клубра вăй виçрĕç. Культура ĕçченĕ Людмила Уфилина тĕрлĕ мероприятие питĕ тăрăшса йĕркелесе пырать. Ăна ял старости Николай Архипов, Полина Ефимова библиотекарь пулăшаççĕ. Ку ĕçре Шупашкарти ентеш-предпринимательсен тÿпи те пысăк.

                                       Юрий Пудов,

                                                                               Шупашкар агрегат завочĕн ветеранĕ,

                                                                               халĕ тăван ялта пурăнакан пенсионер

 

№ 15 март 2003 г.

«Хыпар»

 
Чан сассине илтесчĕ
09.01.2021 08:10

Курск пĕккинчи çапăçусене хутшăннă сержант Б.Т. Маскин (1972 çулхи укерчĕк)

 

 

Каç пулттипе Анат Кăмашан пĕр урамĕнчи шифер витнĕ çурт умĕнчи сарлака сак çинче темиçе кинеми калаçса ларать. Сывлăх сунса, вĕсен йышне хутшăнтăм.

 

- Çынсем савçим пăсăлса кайрĕç, - тет тулли кĕлеткелли. – Пирĕн вăхăтра çапла пулнă-и? Эрехне латсăр ĕçеççĕ, тăранма та пĕлмеççĕ. Ăçта ĕçкĕ -унта ÿсĕр сысна. Нĕрсĕрленсе çÿреççĕ. Ĕлĕкхи пек шăкăл-шăкăл калаçса ларасси çук. Çÿреç вара сулланса, намăссăрсем. Чĕлхисем тата…

 

Тепĕр кинемейĕ ялта ята ярса çÿрекенсен шăммине кăшлать. Вĕрлĕк алăкне те тăваймасть-çке, тет. Ĕçме укçине таçтан тупаççĕ. Чун-чĕрене лăплантарса калаçма çынни те юлмарĕ… Пĕр-пĕрне картма пăрахрăмăр.

 

Çынсен чĕрине мĕн ыраттарни паллă пулчĕ. Вара ялти паллă çын – Борис Тихонович Маскин патне çул тытрăм. Хисеплĕ çын вăл, ун сăмахне вырăна хураççĕ. Вăл ялти шкулта нумай çул хушши директорта ĕçленĕ. Иртнĕ вăрçă вучĕ витĕр тухнă, иккĕмĕш ушкăнри инвалид.

 

Маскинсем - Анат Кăмашара анлă сарăлнă хушамат. Вĕсенчен чи малтан университет дипломне илекенни – Борис Тихонович.

 

1924 çулта çуралнăскер, вăл вăрçăн юнлă та вутлă çулне утса тухнă. Курск пĕккинчи хаяр çапăçусене паян та аса илет.

 

Пехотинец, сержант – отделени командирĕ кунти çапăçусене вĕçленĕ хыççăн Днепр урлă каçнă. Снаряд ванчăкĕ урине тивнипе госпитале лекнĕ. 1944 çулта II степенлĕ Отечественнăй вăрçă орденĕн тата нумай медальсен кавалерĕ инвалид пулса киле таврăннă. Çара тухса кайиччен вăл Етĕрнери педучилищĕрен вĕренсе тухма ĕлкĕрнĕ-мĕн. Çавăнпа та тăван яла таврăнсанах, сентябрĕн 1-мĕшĕнчие, ялти шкулта кĕçĕн классене вĕрентме тытăннă. Малашне вăл, Хусанти университетран вĕренсе тухнă. Анат Кăмашарах нумай çул вăтам шкул директорĕнче вăй хунă.

 

Çакна та каласа хăварар. Вăл çулсенче учитель – пропагандист, агитатор, лектор. Борис Тихонович та уроксем хыççăн, ĕçри ытти юлташĕсем пекех, фермăна е техника паркне утнă, каçсерен клубра калаçусем, лекцисем ирттернĕ.

 

Акă мĕнле çын вăл Борис Тихонович Кăмаша тăрăхĕшĕн.

 

- Йăлтах тĕрĕс калаççĕ. Вăл карчăксем пуçарнипе ик-виç çул каялла ялта çĕнĕрен чиркÿ лартас ыйтăва хускатнăччĕ. Чиркÿсĕр халăх кĕтÿçсĕр улăхра хăварнă сурăх кĕтĕвĕпе пĕрех. Çынна чун-хавалта, ăс-хакăлта лăпкăлăх кирлĕ. Вăл çухалчĕ. Халăх пăсăлсах кайрĕ. Нимĕнле политкружок та çын ăнланулăхне, ун туртăмне алла илеймест. Пурнăçăн унăн хăйĕн законĕ. Ман шутпа, Анат Кăмашара чиркÿ чĕртни таврари ялсенче пурăнакансемшĕн питех те пысăк пĕлтерĕшпĕ пулмалла.

 

Ялти чиркÿ историне те аса илчĕ Борис Тихонович.


 

Кунта ăна йывăçран 1907-08 çулсенче çĕкленĕ. Покровски чиркĕвĕ тенĕ. Таврари халăхăн престол праçникĕ. Çавăнпа Пукрав пирĕншĕн тĕп тĕн уяв. Прихут икĕ Кăмаша, Çĕмĕрле, Петропавлоск ялĕсене пĕрлештернĕ. Вăтăрмĕш çулсенче пирĕн пачăшкăра Георгий Романович Романов, Чĕмпĕр çынни, ĕçленĕ. Влаçсем алхассах кайнă çулсенче ăна хупнă, çÿçне кастарнипе çеç тухса тарнă. 1939 çулхи сентябрĕн пĕрремĕшĕнче «таврари халăх çине тăрса ыйтнине» шута илсе, чиркĕве хупнă. Пачăшка, псаломщик пурăннă çуртсене туртса илнĕ, чиркÿ çÿрчĕ тырă кĕлечĕ пулса тăнă.

 

Кăмаша таврашĕ – харсăр халăх. 1946 çулта ятарласах чиркÿ уçасси пирки пуху ирттернĕ. Çапла йышăннă: халăх ыйтăвне Чăваш АССР Верховнăй Совечĕн призидиумне çитерес. Ял çыннисем çав президиум патне тухса кайнă. Ун чухнехи председателĕ З.А. Андреева ял çыннисене итлесе ларнă хыççăн сĕтелтен хут туртса кăларнă. Улт-çин çул каялла çеç эсир чиркÿ хупма тархасласа ыйтнă, халĕ уçасшăн. Шухăшласа пăхăр – çак сăмахсемпе ăсатнă вăл хресченсене. Ваттисем аса илнĕ тăрăх, çула янă çынсем яла таврăнсан пухнă укçана юхтарса янă.

 

Çавăнтанпа халăх аякри чиркÿсене сайра-хутра çÿрет. Кил-çуртсăр хăварнă çын пек.

 

1960 çулта чиркÿ çуртне пăсса-юсаса шкул туса хунă, тепĕр вунпилĕк çултан инçех мар кирпĕчрен çĕнĕ шкул купаланă.

 

Ик-виç çул каялла, ял администрацийĕ пуçарнипе, чиркÿ ыйтăва тепĕр хут хускатнă. Л.М. Толстов учитель организациллĕ ĕçсем ирттернĕ. Шупашкарти тĕрлĕ организацисенче пулса ыйтăва татса панă пек туйăннă. Каллех пуху пуçтарнă. Çĕнĕ пачăшкă та çитнĕ. Анчах та епле калатпăр-ха: турă парать те шуйттанĕ чарать. Коммунистсем хĕтĕрнипе пухăва пырĕсене хĕртнĕ карма çăварсем те пынă. Пĕр сăмаха та ăнкармасăр, вĕсем пĕр сăмах кăна янраттарнă: долой! Кирлĕ мар пире чиркÿ!

 

- Тамалчĕç-и халĕ вĕсем? – тетĕп.

 

- Лăпланаççĕ. Вĕсен сăмахĕ халăх сасси мар вĕт, - тет Борис Тихонович.

 

А.Е. Смирнова кинемин икĕ ача. Кĕçĕн ывăлĕпе пурăнать.

 

- Чиркĕве кĕлле çÿрени уяв пулнă вĕт пирĕншĕн, - тет вăл. – Унта кайма малтанах хатĕрленетĕн, уяв тумĕ тăхăнатăн. Чуркÿре юнашар ядти тантăшсемпе курса калаçатăн, çунат хунăн туйăнатчĕ. Халĕ мĕн каласси пур – çын чĕлхи те вĕçĕрĕнсе кайнă, намăс пĕтнĕ. Чиркÿ çĕнĕрен уçма эпир укçа та тÿлеме хатĕр.

 

О.И. Мизурова пенсионерка, учительте ĕçленĕ М.Ф. Пронихинпа мăшăрĕ тата урамра тĕл пулса калаçнă ватăсем Кăмаша чиркĕвĕ тепĕр хут çĕкленессе шанаççĕ.

 

Çамрăксемпе ятне-шывне ыйтса тăмасăрах калаçни та çав шухăшпа килĕшет. Мĕн тума кирлĕ, текенсем те пур. Çапах та тĕп шухăш юлнă: православли çыннисене хăйсен тĕнĕнчен пăрăнни килĕшмест. Пирĕн хамăр атте-аннене, асаттесемпе аслă асаттесене хисеплемелле, вĕсен халалĕнчен иртмелле мар.

 

Апла пулсан, Анат Кăмаша ял администрацийĕн ку ыйтăва тепĕр хут хускатмалла та ял халăхĕпе канашласа пăхмалла. Карма çăварсем-и? Мĕншĕн-ха вĕсен темиçе сасси халăх шухăш-ĕмĕтне çĕнтермелле? Тепĕр тесен, вĕсене çав пухăва кам чĕнет?

 

Çапла мар-и?

 

«Çĕмĕрле хыпарĕ»

 

Вл. Шалтайккин

 

11.8.1998 ç.

 

 
Мучительно больно мне...
28.12.2020 17:39

Уважаемые друзья!

         Хотел было обратиться к Вам через открытое письмо, но не в этом суть. Ваше дело, как Вы отнесетесь к моему «посланию», но оно вымученное.

  1. 1.Нет, ребята, среди Вас согласия, - какой-то раздрай. Чего же Вам не хватает? Власти, денег, земли, влияния…? Кому же принадлежит последнее слово при принятии решения. Насколько оно взвешено и мудро? «Когда в друзьях согласья нет... На лад их дело не пойдет».

Все это отвращает от желания участвовать в делах общественных. А народец-то стал неуправляемый…

Вот и напрашивается вопрос – нужно ли затевать строительство храма и при сложившихся обстоятельствах оно может затянуться на неопределенное время?

На мой взгляд, можно ограничиться скромной часовней и добротным благоустройством территории школы (церкви!) в с. Нижняя Кумашка. Это будет ничуть не хуже.

Напоминаю, насколько трудно Вам было с разборкой здания школы на месте церкви и уборки его останков. А сколько еще там всего непотребного. Вот где нужна сила народа всего поселения!

  1. 2.Кладбище – тоже требует внимания, много перестоялых деревьев, сухостоя, заброшенных могил. Что-то надо делать.
  2. 3.Карьер (незаконный, стихийный) песка. Он расположен на самом красивом месте и превратился в свалку. Мимо нее стыдно проходить, хотя и в лесу также свалка, хлам, валежник. Рекультивация карьера – в озеро, хотя бы по минимуму.
  3. 4.Объездная дорога «по задам» мысль не плохая, но дорогостоящая – на первое время хотя бы из щебня.
  4. 5.Клуб. Его судьба. Он позорит деревню. Не менее мрачно выглядит прилегающая территория с осиротевшей мельницей. Словом, мерзость запустения.
  5. 6.Сквер Победы с прилегающим прудом Тимофеева. Не радует глаз.
  6. 7.Лесовал в овраге до переулка с родником. Есть о чем подумать!
  7. 8.Лоç çырми. Как же мы загадили это место.

Как бы хотелось эти и другие места Благоустроенными! Какими силами, не разбрасываясь по мелочам, и без суеты? Это возможно только при согласованных действиях и искреннем желании...

Больших денег тут не надо, надо поднять народ.

  1. 9. Эрозия водная. За мою жизнь (уровень воды) русло речушек углубилось на 2 - 2,5 м. Не плохо бы сделать каскад запруд (плетней). Школьников-городских занять летом.

Образовались большие овраги, они стали непроходимые.

10. Люпин: задавит, задушит все луга, перелески и все грибно-ягодные места. Как «подружиться» с этим сидератом. Неужто тупик!?

  Мосты нужны, чтобы до него допахаться.

11. Леса стали непроходимыми – гниющий валежник, сухостой, неубранные сучья на делянках и т.д. Как подкатиться к лесхозу? Как его заставить заняться этой заразой. А может, кто возьмется за узаконенное пережигание лесного хлама на золу – хороший и дешевый заменитель минеральных удобрений. А может компост на месте?

12. Пороки цивилизации! Стихийные канализации локальные или в овраги! Гадим подземные воды (плюем в колодец)!

Отходы (полиэтилен, пластиковая посуда и т.д.) а ведь время заняться и этим.

Пофигистское отношение к природе, истории страны отбивает добрые мысли и желание заниматься сбором, систематизацией и оформлением краеведческого материала.

Мы же тонем в корысти, блуде и других похотях современности.

Важна экология души!

Давайте возьмемся - мы же из Верхней Кумашки!

 

          С уважением, Алексей Лосев 

                                                

14.02.2017 г.  

 

Комментарий:

Прошло три года с момента появления данного эссе Алексея Лосева к «уважаемым друзьям-односельчанам». Вымученное послание смахивает на критику стороннего наблюдателя. Конечно, мало что изменилось из его «замечаний», не справились мы с ними, хотя немало и сделано. Жаль только, что Алексей Сергеевич как-то сторонится местных проблем. С ним было бы легче.

Хотя, по-честному, его идеи и замечания касаются функций сельской администрации. У них власть и деньги, а народ оттесняется всё дальше на обочину, «отбиваясь от добрых мыслей».

Может, возьмёмся?

 

                                                                                     Николай Адёр,

28.12.2020 г.

 

 
Очистим овраги!
26.12.2020 12:24

 

26.12.2020 г. № 387

 

 

Уважаемый Николай Михайлович!

 

Администрация Нижнекумашкинского сельского поселения Шумерлинского района сообщает, что Ваше заявление от 17.12.2020 года рассмотрено. Администрация разрешает вырубку старых и переросших деревьев по обе стороны речки Вонзенары по ул. Заречная д. Верхняя Кумашка. После спила деревьев территорию необходимо очистить и привести в порядок. Ответственным по контролю за выполнением работ назначаем Пудова Юрия Егоровича (по согласованию).

 

Глава Нижнекумашкинского

сельского поселения                                                            

В.В. Губанова

 

 

Правила вырубки самосевных переросших деревьев

по реке Вонзенары по ул. Заречная д. Верхняя Кумашка

 

1. Рекомендуется весь массив делить на участки (делянки) площадью по 10 - 20 соток и закрепить их за бригадами по взаимосогласию.

2. Для вырубки желательно объединяться с соседями в бригады по 3 - 5 домов, выбрав из них старшего. Можно привлечь жителей из других улиц деревни.

3. Каждая бригада должна подписать обязательство-согласие.

4. Рекомендуемые сроки вырубки - январь-март; сентябрь-ноябрь 2021 года.

5. Желающим предлагаем подать заявки или устно записаться на вырубку деревьев у Пудова Ю.Е.

6. Подлежат массовой вырубке низкопородные густорастущие деревья (ольха, ива, клен татарский), выборочно переросшую ветлу, березу, тополь и др.

7. Не подлежат вырубке:

а) деревья, растущие на оползневых местах, здесь возможны только выборочные прореживания, а также сохранить одиночно растущие черемуху, иву.

б) породы деревьев липы, хвойные, березы, ветла, дуб, осина, ясень, клен, плодовые, в том числе дикорастущие, если они не заражены болезнями, короедами, здоровые и не представляют опасности для окружающей среды.

8. Заготавливаемая древесина поступает в распоряжение бригады, а хворост, сучья и отходы складываются в кучи в порядке утилизации. Сжигать их следует только по разрешению МЧС.

9. Участникам лесосечных работ рекомендуется после расчистки участков во благоприятное сезонное время посадить медоносные и ценные породы деревьев (липу, пихту, кедр и др.), цветущие кустарники (сирень, акацию, садовый шиповник и др.). Традиционную ветлу (ймра) следует сажать пореже, на расстоянии 10 - 12 м друг от друга.

10. Общественные лесорубы обязаны соблюдать правила безопасности при валке леса, работы выполнять звеньями не менее из двух человек. Бригадиры несут ответственность за организацию работ, вывоз заготовленного леса и утилизацию отходов. В случае получения увечий или заболеваний лечение производится самостоятельно за свой счет, неся полную ответственность.

 

Администрация,

совет ТОС «Чистая улица»

26 декабря 2020 г.

 
<< Первая < Предыдущая 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следующая > Последняя >>

Страница 1 из 79